Zbrodnia i kara · pytanie nr 40

Co wpływa na decyzje człowieka

Co wpływa na decyzje człowieka? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Treść pytania pochodzi z listy pytań jawnych CKE na maturę 2027.

Jak zbudować odpowiedź

Komisja ocenia nie tylko to, co powiesz, ale i to, czy wypowiedź ma początek, rozwinięcie i koniec. Ten układ sprawdza się przy tym temacie.

  1. Zapowiedź

    Wymień trzy rodzaje wpływów, które omówisz: warunki życia, teorię, którą bohater przyjmuje, i przypadek. To gotowa struktura.

  2. Warunki

    Pokaż nędzę, ciasnotę i chorobę jako tło decyzji, ale nie jako jej wytłumaczenie.

  3. Teoria

    Wyjaśnij, jak przekonanie o podziale ludzi na zwykłych i wybitnych przygotowuje bohatera do czynu.

  4. Kontekst

    Filozofia epoki albo inny bohater działający pod wpływem idei.

  5. Podsumowanie

    Odpowiedz, czy bohater miał wybór, i powiedz, który z omówionych wpływów uważasz za rozstrzygający.

O co dopyta komisja

Po Twojej wypowiedzi zaczyna się rozmowa. To jedna trzecia punktów za merytorykę, a pytania zwykle krążą wokół tego, co padło w Twojej wypowiedzi.

  • Czy bohater działa z rozmysłem, czy pod wpływem chwili?
  • Jaką rolę odgrywa w tej decyzji przypadek?
  • Czy trudne warunki życia usprawiedliwiają czyny człowieka?

Najczęstsze błędy

  • Podanie jednej przyczyny, gdy powieść pokazuje ich splot.
  • Pominięcie roli teorii, która jest w tym utworze kluczowa.
  • Zamiana analizy w ocenę moralną bohatera.

Przeczytać to za mało

Na egzaminie mówisz na głos, pod presją czasu i przed obcymi ludźmi. W naszym symulatorze matury ustnej wylosujesz to samo pytanie, nagrasz odpowiedź i dostaniesz ocenę według kryteriów CKE razem ze wskazówkami, co poprawić.

Przećwicz to pytanie za darmo

Pierwsza pełna symulacja jest bez opłat i bez podawania karty.

Pozostałe pytania z lektury Zbrodnia i kara

Zobacz też