Ustna na MAKSA
Zaloguj się

Rok 1984 · pytanie nr 69

Nowomowa jako narzędzie kontroli

Nowomowa jako narzędzie kontroli. Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George’a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Treść pytania pochodzi z listy pytań jawnych CKE na maturę 2027.

Jak zbudować odpowiedź

Komisja ocenia nie tylko to, co powiesz, ale i to, czy wypowiedź ma początek, rozwinięcie i koniec. Ten układ sprawdza się przy tym temacie.

  1. Definicja

    Wyjaśnij, czym jest nowomowa: językiem, który przez ubożenie słownika ogranicza to, co można pomyśleć.

  2. Jak działa

    Podaj zasadę: usunięcie słowa usuwa pojęcie, a bez pojęcia trudno o bunt. To najważniejsze zdanie całej wypowiedzi.

  3. Przykład

    Przywołaj jeden konkretny zabieg językowy z powieści i wyjaśnij jego skutek.

  4. Kontekst

    Język propagandy w systemach totalitarnych albo współczesne eufemizmy.

  5. Podsumowanie

    Odpowiedz, czy język naprawdę kształtuje myślenie.

O co dopyta komisja

Po Twojej wypowiedzi zaczyna się rozmowa. To jedna trzecia punktów za merytorykę, a pytania zwykle krążą wokół tego, co padło w Twojej wypowiedzi.

  • Czy ograniczenie słownika może ograniczyć myślenie?
  • Po co władzy skracanie i upraszczanie języka?
  • Czy widzi Pan/Pani elementy nowomowy we współczesnym języku publicznym?

Najczęstsze błędy

  • Zatrzymanie się na definicji bez przykładu z tekstu.
  • Mylenie nowomowy ze slangiem albo z modą językową.
  • Pominięcie celu, któremu nowomowa służy.

Przeczytać to za mało

Na egzaminie mówisz na głos, pod presją czasu i przed obcymi ludźmi. W symulatorze matury ustnej wylosujesz to samo pytanie, nagrasz odpowiedź i dostaniesz ocenę według kryteriów CKE razem ze wskazówkami, co poprawić.

Przećwicz to pytanie za darmo

Pierwsza pełna symulacja jest bez opłat i bez podawania karty.

Pozostałe pytania z lektury Rok 1984

Zobacz też