Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy

Jak zbudować odpowiedź

Komisja ocenia nie tylko to, co powiesz, ale i to, czy wypowiedź ma początek, rozwinięcie i koniec. Ten układ sprawdza się przy tym temacie.

1. 1

   Teza

   Zapowiedz podział, który zaraz omówisz: społeczeństwo nie jest jednolite, dzieli się na tych, którzy stawiają opór, i tych, którzy się przystosowali.

2. 2

   Pierwsza grupa

   Opisz postawę oporu: kto ją reprezentuje i jaką cenę płaci. Podaj konkretną scenę.

3. 3

   Druga grupa

   Pokaż obojętność albo współpracę z zaborcą. Tu wypowiedź zyskuje najwięcej, bo większość zdających mówi wyłącznie o bohaterach.

4. 4

   Kontekst

   Odwołaj się do realiów historycznych albo do innego utworu o społeczeństwie pod zaborami.

5. 5

   Podsumowanie

   Odpowiedz, który obraz jest w dramacie mocniejszy, i uzasadnij wybór jednym zdaniem.

O co dopyta komisja

Po Twojej wypowiedzi zaczyna się rozmowa. To jedna trzecia punktów za merytorykę, a pytania zwykle krążą wokół tego, co padło w Twojej wypowiedzi.

• Czy potrafi Pan/Pani wskazać postać, która zmienia postawę w trakcie utworu?
• Jak Mickiewicz ocenia tych, którzy wybrali przystosowanie?
• Czy taki podział społeczeństwa widać też w innych epokach?

Najczęstsze błędy

• Pokazanie tylko postaw heroicznych i pominięcie obojętności, która jest w tym dramacie równie ważna.
• Ocenianie postaci bez odwołania do tego, co robią w konkretnych scenach.
• Wypowiedź bez wyraźnego podziału - komisja ma usłyszeć strukturę, nie strumień myśli.

Pozostałe pytania z lektury Dziady III

• Losy młodzieży polskiej pod zaborami
• Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia
• Różne postawy człowieka wobec Boga
• Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia
• Motyw samotności
• Motyw wolności